An Bradán Feasa- food of destiny for an Irish President

An Bradán Feasa

Ómós do Michael D. Higgins
Úachtarán na hÉireann

Tá áthas an domhain orm go bhfuil Michael D. Higgins toghtha in a Úachtaráin ag Muintir na hÉireann. Insealbheadh é inniu agus guím gach beannacht air agus ar a theaglach le linn a thréimhse san oifig.

In onóir na hocáide, beidh bradán mór álainn again don dinnéar inniu. Iasc uasal is é an bradán. Rugtar in abhann beag bídeach in Éireann é, nó in abhann eigeann i dtuaisceart an domhain. Ag deireadh an triú bliain, imíonn sé (no sí) go dtí an fharraige. Idir a chéad agus a chúigiú bhlian, téann sé i mhéid. Agus é ullamh chun atáirgeadh casann sé ar ais go dtí áit a bhreithe. Is fíor go bhfillean na bradáin ar an sruthán chéanna in ar rugadh iad- chruitigh an t-eolaíocht go bhfuil sé seo cinnte.

Tá a fhios again go léir anois gur bia fhíor scamhardach é an bradán. Lán le protein, vitimíní agus áigéad shailleacha, bia an-shlántiúil ar fad atá ann. Ní amháin go bhfuil sé go maith dhúinn, ach a leithéad de bhia bhreá bhlasta ní geobhaidh tú riamh. Tá sé folláin don páiste agus don sean-duine. Ní féidir inchinn nó néarchóras a chruthú gan vitimíní A,D,E,K, ná go mórmhór gan aigéad olaí Omega-3. Tá siad seo ar fad le fáil go flúirseach i mbradán nádúrtha orgánach.

Seo leanas scéal an Bhradáin Fheasa
(http://www.suibhne.com/gallerybradan_Gaeilge.htm)

Bradán Uasal ó Kish Fish i mBaile Atha Cliath

“…Cúpla míle bliain ó shin, thriall file darbh ainm Finnécas ar an tobar agus é ag ceapadh gurbh eisean an chéad duine a chuirfeadh duán trí liopa an Bhradáin – tairngríodh go mba fhear darbh ainm ‘Finn’ an té a dhéanfadh é. D’fhan sé ina shuí cois tobair ar feadh seacht mbliana, ag caitheamh a chuid eangacha agus ag cur baoite ar a chuid doruithe, ag fanacht ar an lá a bhfaigheadh sé an ceann is fearr ar a sheilg agus a bhainfeadh sé luach a shaothair amach. Ach bhí an Bradán uilefhiosach (rud ar a thugann na scéalta neamhaird) agus d’fhan sé le cóir.
 Ansin, lá amháin, tháinig ógánach darbh ainm Demne chomh fada le Finnécas agus é ag plámás leis, á rá nach bhféadfadh duine ar bith eile é a shárú i dteagasc cheird na filíochta agus ag impí air é a ghlacadh mar phrintíseach. Thoiligh Finnécas agus bhí Demne mar dhalta aige. Laistigh de chúpla lá bhí an Bradán ar duán acu. Thug an file an Bradán do Dhemne len é a chócaireacht, ach chuir sé fainic air gan oiread is greim amháin a bhaint as. Ba mar sin a fágadh an Bradán agus an t-ógánach ina n-aonar le chéile. Chuir Demne an t-iasc leis an tine, ach i bpreabadh na súl tháinig balscóidí leis an gcraiceann. Rinne sé iarracht an smál a bhrú síos lena ordóg le súil is nach millfí béile a mháistir, ach phléasc an bhalscóid agus dódh méar Dhemne. Ar an toirt, sháigh an t-ógánach a ordóg ina bhéal chun an phian mhaolú.
Nuair a d’fhill Finnécas agus nuair a chuir Demne an t-iasc os a chomhair, thug an file faoi deara go raibh solas aisteach ag lonrú i súile an ógánaigh, solas nach bhfaca sé roimh imeacht dó, agus bhí a fhios aige láithreach gur don ógánach seachas dó féin a bhí an tairngreacht ceaptha. An rud nach raibh ar eolas ag an bhfile ná go raibh ainm eile ag Demne, ainm a thug a mháthair dó: Fionn, a leanbh fionnghruaigeach….”

RECIPE

Bradán san Oigheann

Cad

Bradán úr.2.5g
Im- 50g
Oinniún beag, craiceann bainte as agus gearrtha
Duilleoga labhróige, 3
Peirsil
Salann agus Píobar

Conas

Iarr ar an t-Iascadóir an Bhradán a ghlanadh agus a bhaint.

Caighfidh tú bheith cinnte go bhfuil an táille céanna ar an t-iasc agus ar do oigheann más mian leat é a fhreastal i bpíosa amháin.

Cuir an t-oigheann ar 130°C /250°F

Clúdaigh an bhradán go flaithiúlach le im min. Cuir ar scragall airgid é.

Cuir na sliseanna oinniún, na duilleoga, an peirsil agus leath na h-ime istigh san iasc leis an salann agus an píobar.

Dún an beart go cúramach agus cuir san oigheann é.

Bácáil an bhradán le linn dhá uair a’ chloig go leith (2½)

An Bradán, ullamh

Tar éis an am bácálta, tóg amach as an oigheann é agus lig dul I bhfuaire é gan an beart scragaill airgid a oscailt.

Bain an craiceann as go cúramach, árdaigh agus cuir ar an mias álainn é.

Tá sé reidh le freastal

Fear macánta, spioradálta é Michael D. Tá a shaol caite aige i mbun oibre do chearta an duine. Go mórmhór iad siúd atá faoi míbhuntáiste. Is mór an tacaíocht a thug sé do na hEalaíon le blianta anuas agus táimíd ag tnúth anois le ceol agus damhsa, filíocht agus seanchas ar ocáid a h-insealbhú.

Do scríomh mé an phíosa seo as Gaeilge mar tá mé an-buíoch to Mhichael D de bharr gur thug sé ár dTeanga dhúchais ar ais dúinn, do Mhuintir na hÉireann. Ní fada ón t-am a d’fhuadaigh na buamadóirí ár n-oidhreacht agus ár féinúlacht agus d’fhág muid clóite. Nuair a chuala mé é ag labhairt Gaelige go líofa blasta leis an Taoiseach agus leis an Tánaiste, bheartaigh mé gur chóir dom píosa a scríobh as Gaeilge, ina onóir.

Árdoimís gloinne fíona in onóir duit anocht, Michael D.

Sláinte is Saol dhuit, a Úachtaráin.

Tá do chinniúint tagtha.

Advertisements

About haysparks

Viewing the world, the human condition, our history, evolution and health through the prism of food.
This entry was posted in Buffet, Celebration, Fish, Neurogenesis, Nutritious food, Spectacular Dish and tagged , , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s